ნეირომუსიკა

ყველა ჩვენი აზრის, ემოციისა და ქცევის სათავეში დგას ნეირონებს შორის ურთიერთობა ჩვენს ტვინში. ტვინის ტალღები წარმოიქმნება სინქრონიზებული ელექტრული იმპულსებით ნეირონების მასებიდან, რომლებიც ერთმანეთთან ურთიერთობენ. ტვინის ტალღები გამოვლენილია სკალპზე მოთავსებული სენსორების გამოყენებით. ჩვენი ტვინის ტალღები სხვადასხვა სიხშირეზე ხდება. ზოგი სწრაფია და ზოგიც ნელი. ამ ტალღების კლასიკური სახელებია: დელტა, თეტა, ალფა, ბეტა და გამა. ისინი ხასიათდებიან როგორც: ნელი, ხმამაღალი და ფუნქციური – სწრაფი, დახვეწილი და რთული. მოსახერხებელი ანალოგია, რომ ტვინის ტალღებზე მუსიკალურ ნოტებად იფიქროთ – დაბალი სიხშირის ტალღები ღრმად გამჭოლი დრამის დარტყმას ჰგავს, ხოლო უფრო მაღალი სიხშირის ტვინის ტალღები უფრო დახვეწილ მაღალ ფლეიტას წააგავს. სიმფონიის მსგავსად, უფრო მაღალი და დაბალი სიხშირეები ერთმანეთთან აკავშირებენ და ჰარმონიის საშუალებით ერთობიან. ჩვენი ტვინის ტალღები იცვლება იმის მიხედვით, რასაც ვაკეთებთ და ვგრძნობთ. როდესაც ნელი ტვინის ტალღები დომინირებს, ჩვენ შესაძლოა დაღლილობა ვიგრძნოთ ან სიზმარი ვიხილოთ. ტვინის ტალღის სიჩქარე იზომება ჰერცებში (ციკლი წამში) და ისინი იყოფა ზოლებად, რომლებიც გამოყოფენ ნელ, ზომიერ და სწრაფ ტალღებს. როდესაც ჩვენი ტვინის ტალღები წონასწორობაში არ აღმოჩნდება, შესაბამისი პრობლემები იქმნება ემოციურ ან ნეირო-ფიზიოლოგიურ ჯანმრთელობაში. თავის ტვინის გარკვეულ ადგილებში ზედმეტი აგზნება უკავშირდება შფოთვითი აშლილობებს, ძილის პრობლემებს, კოშმარებს, ჰიპერსიფხიზლეს, იმპულსურ ქცევას, რისხვას / აგრესიას, აღგზნებულ დეპრესიას. ტვინის გარკვეულ უბნებში მცირე აგზნება იწვევს დეპრესიის ზოგიერთ ტიპს, ყურადღების დეფიციტს, ქრონიკულ ტკივილს და უძილობას. არასაკმარისი აგზნების და ზედმეტად აღგზნების კომბინაცია ჩანს შფოთის, დეპრესიისა და ADHD- ის დროს.
ადამიანები ADHD-ის, სწავლის უნარის შეზღუდვის, თავის ტრავმების, ინსულტის, ტურეტის სინდრომის, ეპილეფსიის, ქრონიკული დაღლილობის სინდრომისა და ფიბრომიალგიის შემთხვევებს ახასიათებთ ზედმეტად ნელი ტალღები (ჩვეულებრივ თეტა და ზოგჯერ ზედმეტი ალფა). როდესაც ტვინის აღმასრულებელ (შუბლის) ნაწილებში ნელი ტალღების ზედმეტი რაოდენობაა, რთულია ყურადღების, ქცევის და / ან ემოციების კონტროლი. ზოგადად, ასეთ ადამიანებს აქვთ კონცენტრაციის, მეხსიერების, იმპულსების და განწყობილების კონტროლის, ჰიპერაქტიურობის პრობლემები.  

ცვლილებები თავის ტვინში

ზოგადად, ნებისმიერი პროცესი, რომელიც შეცვლის თქვენს აღქმას, ცვლის თქვენი ტვინის ტალღებს. ქიმიური ჩარევა, როგორიცაა მედიკამენტები ან რეკრეაციული წამლები, ტვინის ფუნქციის შეცვლის ყველაზე გავრცელებული მეთოდია; თუმცა ტვინის ტალღების ტრენინგი ჩვენი არჩევანის საკითხია. გრძელვადიან პერსპექტივაში, აღმოსავლეთის ტრადიციული მეთოდები (როგორიცაა მედიტაცია და იოგა) უბიძგებს ტვინის ტალღებს წონასწორობისკენ.  თუ თქვენ ცდილობთ კონკრეტული სირთულის გადაჭრას ან თქვენი ტვინის ტალღის ფუნქციის სრულყოფილად დახვეწას, ტვინის ტრენინგის უახლესი მეთოდები, როგორიცაა ნეიროფიდბექი და PEMF, მიზანმიმართულ, სწრაფ და ხანგრძლივ შედეგებს მოგიტანთ.

   დელტა –  ყველაზე ნელი და ყველაზე მაღალი ამპლიტუდის მქონე ტალღები

  • ღრმა უსიზმრო ძილი
  • სამკურნალო
  • რეგენერაცია
  • ტკივილის შემსუბუქება
  • სეროტონინი და მელატონინი იზრდება
  • სხეულის ცნობიერების დაკარგვა , გონების დაკარგვა

თეტა

  • მედიტაცია
  • რელაქსაცია
  • კრეატიულობა
  • ჰიპნოზი
  • სულიერი სიმშვიდე

ალფა – ნელი და ყველაზე დიდი ტალღები

  • ფიზიკური და მენტალური რელაქსაცია
  • დინების მდგომარეობაში ყოფნა
  • სტრესის შემცირება
  • ეფექტური ფოკუსირება და დასწავლა

ბეტა – პატარა და სწრაფი ტალღები

  • ფხიზელი მდგომარეობა
  • აქტიური და ანალიტიკური ფიქრი
  • პრობლემის მარტივად გადაწყვეტა
  • გადაწყვეტილების მიღება
  • ფოკუსირება ქმედებაზე

ნეირომუსიკა და ორობითი დარტყმა -ანუ Binaural beat.

როდესაც გესმით ორი ტონი, თითო ყურში, ოდნავ განსხვავებული სიხშირით, თქვენი ტვინი ამუშავებს სიხშირეს სიხშირის სხვაობით. ამას ეწოდება binaural beat. მაგალითად : ვთქვათ, თქვენ უსმენთ მარცხენა ყურში ხმას, რომლის სიხშირეა 132 ჰერცი. თქვენს მარჯვენა ყურში თქვენ უსმენთ ხმას, რომლის სიხშირეა 121 ჰერცი. თქვენი ტვინი თანდათანობით ხვდება სინქრონულ სხვაობასთან – ანუ 11 ჰერცი. იმის ნაცვლად, რომ ორი განსხვავებული ტონი მოისმინოთ, თქვენ სანაცვლოდ ისმენთ ტონს 11 ჰერცზე .

 Binaural beats ითვლება სმენის ილუზიებად. იმისთვის, რომ ორობითმა დარტყმამ იმუშაოს, ორ ტონს უნდა ჰქონდეს 1000 ჰერცზე ნაკლები სიხშირე და ორ ტონს შორის სხვაობა არ შეიძლება იყოს 30 ჰერცზე მეტი. Binaural beats შეისწავლეს მუსიკაში და აღმოაჩინეს პოზიტიური თერაპიული გავლენა ნერვულ სისტემაზე. 

რა სარგებელი მოაქვს?

ბინალური დარტყმა  იწვევს იმავე ფსიქიკურ მდგომარეობას, რომელიც დაკავშირებულია მედიტაციის პრაქტიკასთან, მაგრამ ბევრად უფრო სწრაფად. ფაქტობრივად ბინალურ დარტყმებს შეუძლია:

  • შეამციროს შფოთვა
  • ფოკუსის და კონცენტრაციის გაზრდა
  • დასვენების განცდის გაზრდა
  • პოზიტიური განწყობების განმტკიცება
  • წაახალისოს მოქმედება
  • დამხმარე ძალა ტკივილის მართვაში

მედიტაცია არის გონების დამამშვიდებლად და მასში გატარებული შემთხვევითი აზრების სრულყოფის პრაქტიკა. ნაჩვენებია მედიტაციის რეგულარული პრაქტიკა, რომელიც ამცირებს სტრესს და შფოთვას, ანელებს ტვინის დაბერების ტემპს და მეხსიერების დაკარგვას, ხელს უწყობს ემოციურ ჯანმრთელობას და ყურადღების გახანგრძლივებას. რეგულარულად მედიტაციის პრაქტიკა შეიძლება საკმაოდ რთული იყოს, ამიტომ ადამიანები დახმარებისთვის ტექნოლოგიას ეძებდნენ. ბინურალური დარტყმები 1 – დან 30 ჰერცამდე ქმნიან ტვინის ტალღების იმავე წესს, რასაც ადამიანი მედიტაციის დროს განიცდის. როდესაც თქვენ უსმენთ ხმას გარკვეული სიხშირით, თქვენი ტვინის ტალღები სინქრონიზირდება ამ სიხშირესთან. ბინარული სიხშირე დაგეხმარებათ თქვენი ტვინისთვის საჭირო სიხშირის შექმნაში.   

როგორ იყენებთ ბინურალურ დარტყმებს?

ერთადერთი რაც გჭირდებათ ექსპერიმენტისთვის არის binaural beat audio და წყვილი ყურსასმენი. თქვენ შეგიძლიათ მარტივად იპოვოთ ორობითი ბიტის აუდიო ფაილები ინტერნეტში, მაგალითად YouTube- ზე. 

ბინურალური დარტყმები დელტას (1-დან 4 ჰერცი) დიაპაზონში ასოცირდება ღრმა ძილთან და მოდუნებასთან. ბინურალური დარტყმა თეტაში (4-დან 8 ჰერცი) დიაპაზონში უკავშირდება REM  (Rapid eye movement sleep)ძილს, შემცირებულ შფოთვას, მოდუნებას, ასევე მედიტაციურ და შემოქმედებით მდგომარეობებს.ფიქრობენ, რომ ბინურალური დარტყმები ალფა სიხშირეებში (8-დან 13 ჰც-მდე) ხელს უწყობენ მოდუნებას, ხელს უწყობენ პოზიტიურობას და ამცირებენ შფოთვას. ქვედა ბეტა სიხშირეებში ბინურალური დარტყმები (14-30 ჰერცი) უკავშირდება კონცენტრაციის და სიფხიზლის გაზრდას, პრობლემების გადაჭრას და მეხსიერების გაუმჯობესებას.

მიუხედავად იმისა, რომ binaural beats- ის ეფექტები ჯერ კიდევ კვლევის საგანია, არსებობს რამდენიმე ფაქტი, რომლებიც ამტკიცებს, რომ ამ სმენის ილუზიას ნამდვილად აქვს გამაჯანსაღებელი ეფექტი, განსაკუთრებით შფოთვასთან, განწყობასთან და ეფექტურ მუშაობასთან დაკავშირებიტ. ერთ-ერთმა კვლევამ  დაადგინა, რომ  ბეტა დიაპაზონის მოსმენა (16 და 24 ჰერცი)ამცირებდა უარყოფით ემოციებს და აუმჯობესებდა კონცენტრაციას, რაც თავის მხრივ აუმჯობესებდა სამუშაოს შესრულებას.

 

 სტატიაზე იმუშავა ანა წითლანაძემ